Pompa obiegowa AVANSA do grzejników i ogrzewania podłogowego

1. Długość zabudowy 130 lub 180 mm

Długość zabudowy to odległość między króćcem ssawnym a tłocznym pompy – czyli przerwa w rurociągu, w którą pompę wstawia się między dwa śrubunki. Przy wymianie to najważniejszy wymiar: nowa pompa powinna mieć dokładnie taką samą długość jak stara. Wtedy po prostu wymienisz ją między istniejącymi śrubunkami, bez cięcia czy przedłużania rur.

• Zmierz starą pompę od powierzchni przylgowej jednego króćca do powierzchni przylgowej drugiego (bez śrubunków i uszczelek).
• Wynik 130 mm → wybieraj spośród modeli 15/6/130, 25/4/130 i 25/6/130.
• Wynik 180 mm → w grę wchodzą 25/4/180, 25/6/180, 25/8/180, 32/6/180 i 32/8/180.
• Tę informację często znajdziesz też bezpośrednio w oznaczeniu typu starej pompy (np. „…/180”) lub na jej tabliczce znamionowej.

Krótszą pompę zamiast dłuższej można zamontować tylko po przeróbce rur lub z łącznikiem wydłużającym – przybędzie przez to kolejnych połączeń, które mogą przeciekać. Dłuższej pompy w krótszą przerwę bez przeróbki rur w ogóle nie zamontujesz.

2. Średnica nominalna DN i gwint przyłączeniowy

Liczba na początku oznaczenia (15, 25, 32) określa średnicę króćców pompy w milimetrach. Pompę podłącza się do rur za pomocą śrubunków, których nakrętki nakręca się na gwint korpusu pompy:

• DN15 – gwint 1" (AVANSA 15/6/130),
• DN25 – gwint 6/4" (wszystkie modele 25/…),
• DN32 – gwint 2" (modele 32/6/180 i 32/8/180).

Uwaga na pomyłkę: gwint przyłączeniowy pompy (np. 6/4") to nie to samo co średnica króćca (DN25) ani średnica rur w kotłowni. Jeśli dotychczasowe śrubunki zostają, decyduje gwint na korpusie pompy – musi pasować do nakrętek śrubunków. Przy przejściu na inną średnicę stosuje się odpowiednie śrubunki lub redukcje.

3. Wysokość podnoszenia 4, 6 lub 8 m według domu i rodzaju instalacji

Wysokość podnoszenia (w metrach) określa, jaki opór hydrauliczny pompa jest w stanie pokonać. Musi pokryć straty ciśnienia w Twoim obiegu – rosną one wraz z długością rur, liczbą grzejników czy obiegów oraz oporem armatury (zawory, zawory mieszające, filtry). Z wysokością budynku ma to niewiele wspólnego: w instalacji zamkniętej woda, która płynie w górę, wraca w dół, więc pompa nie „podnosi” wody na piętro, tylko utrzymuje ją w obiegu.

• 4 m (25/4/130, 25/4/180) – mniejsze i proste instalacje: mieszkanie, mniejszy dom, krótkie rozprowadzenia z mniejszą liczbą grzejników. Mają przy tym najniższy pobór mocy (38 / 53 / 72 W).
• 6 m (15/6/130, 25/6/130, 25/6/180, 32/6/180) – typowy dom jednorodzinny; w takim domu zwykle wystarcza pompa o wysokości podnoszenia do 6 m. Najbardziej uniwersalny wybór, także przy wymianie starszej pompy.
• 8 m (25/8/180, 32/8/180) – rozleglejsze i wielostrefowe instalacje, długie rozprowadzenia, większe obiekty i obiegi o dużym oporze. Oferują wyraźnie większy przepływ (odpowiednio 115 i 160 l/min), ale też wyższy pobór mocy.

Grzejniki a ogrzewanie podłogowe: obieg grzejnikowy ma krótsze trasy i mniejszy opór, dlatego zwykle wystarcza mu pompa 4–6 m. Ogrzewanie podłogowe ma w pętlach dziesiątki metrów rur na każdy obieg, rozdzielacz z zaworami i często także zawór mieszający – opór jest wyższy, dlatego przy większej podłogówce wybiera się raczej 6 m, a przy rozległych powierzchniach lub kilku rozdzielaczach 8 m. W razie wątpliwości zleć dobór przepływu i wysokości podnoszenia instalatorowi c.o. – uwzględni długości obiegów i wymaganą moc.

4. Przepływ – ile wody pompa przetłoczy

Maksymalny przepływ określa, ile wody pompa przetłoczy, gdy instalacja nie stawia jej niemal żadnego oporu. Modele o wysokości podnoszenia 4 i 6 m osiągają 45 – 55 l/min, ośmiometrowe 25/8/180 i 32/8/180 odpowiednio nawet 115 i 160 l/min. Dla modelu 15/6/130 producent podaje wartości także dla poszczególnych biegów: maks. przepływ 21 / 35 / 45 l/min i maks. wysokość podnoszenia 3 / 5 / 6 m na 1. / 2. / 3. biegu. Rzeczywisty przepływ w instalacji jest zawsze niższy od maksymalnego – zależy od oporu obiegu i wybranego biegu.

5. Ustawienie biegu

Przełącznik biegów na skrzynce zaciskowej to najtańszy sposób dopasowania pompy do instalacji. Obowiązuje prosta zasada: ustaw najniższy bieg, przy którym wszystkie grzejniki czy obiegi równomiernie się nagrzewają.

• Po montażu i odpowietrzeniu zacznij od 1. biegu i w chłodniejszy dzień sprawdź, czy nagrzewają się też najdalsze grzejniki.
• Jeśli ostatni grzejnik pozostaje letni, przełącz o stopień wyżej i po kilku godzinach sprawdź ponownie.
• Niższy bieg oznacza niższy pobór mocy – na przykład w modelach 25/6 to 46 W na 1. biegu wobec 93 W na 3. biegu, czyli mniej więcej o połowę mniej energii elektrycznej przez cały sezon grzewczy.
• Niższy bieg jest też cichszy – mniej szumów w zaworach termostatycznych i rurach.

6. Załączanie pompy termostatem

Przy kotle na paliwo stałe, przy ładowaniu zbiornika buforowego lub bojlera pompę często załącza się według temperatury wody w rurze. Służy do tego termostat przylgowy AVANSA TH 2A (230 V, zakres 20 – 90 °C), który mocuje się sprężyną bezpośrednio na rurze. Najczęściej steruje wybiegiem pompy kotłowej, a w ogrzewaniu podłogowym stosuje się go także jako termostat bezpieczeństwa, który wyłącza pompę. Przegląd znajdziesz na stronie Termostaty AVANSA.

7. Głośność pracy

Jeśli w instalacji słychać szum, piski lub bulgotanie, przyczyna leży częściej w instalacji niż w samej pompie:

• powietrze – instalacja lub pompa nie są dobrze odpowietrzone (typowo po napełnieniu lub wymianie),
• zbyt wysoki bieg – przepływ szumi w zaworach termostatycznych; spróbuj niższego stopnia,
• niskie ciśnienie w instalacji – sprawdź ciśnienie na manometrze kotła i w razie potrzeby uzupełnij wodę,
• zanieczyszczenia i magnetyt – zamulony wirnik obraca się ciężej i głośniej; pomoże filtr magnetyczny (patrz niżej).

Najczęstsze błędy przy wyborze i wymianie

• zakup pompy według wysokości podnoszenia bez zmierzenia długości zabudowy – 130 i 180 mm nie są wymienne,
• pomylenie średnicy nominalnej z gwintem – na korpusie DN25 jest gwint 6/4", a nie 1",
• przewymiarowana „na wszelki wypadek” pompa 8 m do małego domu – wyższy pobór mocy i szumy w zaworach tam, gdzie wystarczy 4 – 6 m,
• montaż z pionowym wałem silnika lub wbrew strzałce kierunku przepływu na korpusie,
• uruchomienie bez odpowietrzenia – praca na sucho lub z powietrzem szkodzi łożyskom,
• wymiana pompy w zamulonej instalacji bez przepłukania i bez filtra – nową pompę zamuli ten sam szlam co starą,
• kocioł na paliwo stałe bez podtrzymania zasilania – przy zaniku prądu obieg staje, a w kotle wciąż się pali.

Kocioł na paliwo stałe i zbiornik akumulacyjny

Przy kotle na drewno, węgiel lub pelet pompa obiegowa odprowadza ciepło z kotła do grzejników albo do zbiornika akumulacyjnego. Tu pompa jest elementem bezpieczeństwa: dopóki w palenisku się pali, woda musi krążyć. Pompę kotłową załącza się więc często według temperatury wody termostatem przylgowym AVANSA TH 2A (zakres 20 – 90 °C), który włącza ją po nagrzaniu kotła i pozwala jej pracować także podczas wybiegu. W instalacji ze zbiornikiem własną pompę ma zwykle również obieg grzewczy za zbiornikiem. O zaniku prądu pomyśl z wyprzedzeniem – zasilacz awaryjny do kotła AVANSA utrzyma pompę w ruchu, dopóki kocioł nie wystygnie.

Kocioł gazowy lub elektryczny z dodatkowym obiegiem

Większość kotłów wiszących ma pompę wbudowaną w kocioł. Osobna pompa obiegowa jest potrzebna, gdy z kotła wychodzi kolejny obieg – na przykład ogrzewanie podłogowe przez zawór mieszający, ładowanie zasobnika ciepłej wody lub odnoga do drugiego budynku. Każdy taki obieg powinien mieć własną pompę, a zarówno kocioł, jak i pompę może załączać termostat pokojowy AVANSA.

Ogrzewanie podłogowe z rozdzielaczem

W ogrzewaniu podłogowym pompa tłoczy wodę przez rozdzielacz do pętli o długości kilkudziesięciu metrów, dlatego obieg ma większy opór niż grzejniki i zwykle wybiera się wysokość podnoszenia 6 m, przy większych powierzchniach 8 m. Do pompy należy zawór mieszający, który pilnuje temperatury wody, oraz termostat bezpieczeństwa TH 2A, który wyłącza pompę przy przegrzaniu. Przepływ do poszczególnych pętli ustawia się na rozdzielaczu – na przykład na mosiężnym rozdzielaczu do ogrzewania podłogowego H.P.W.® z przepływomierzami. Liczbę i długość obwodów warto policzyć jeszcze przed zakupem.

Kilka pomp w jednej kotłowni

• Każdy obieg (grzejniki, ogrzewanie podłogowe, bojler) ma własną pompę i własne sterowanie.
• Przy pompach połączonych równolegle za każdą pompą powinien znaleźć się zawór zwrotny, aby jedna pompa nie przepychała wody przez obieg drugiej.
• Przed każdą pompą i za nią zamontuj zawory odcinające kulowe – wymiana trwa wtedy chwilę i odbywa się bez spuszczania wody z instalacji.
• Na powrocie przed kotłem i pompami powinien się znaleźć filtr magnetyczny.

Inne rozprowadzenia

Według producenta pompy nadają się także do domowych instalacji wodnych, przemysłowych urządzeń cyrkulacyjnych oraz układów zimnej wody i klimatyzacji. Do cyrkulacji pitnej ciepłej wody użyj jednak mosiężnej pompy cyrkulacyjnej AVANSA CP 15-1.5.

Po co cyrkulacja ciepłej wody

Jeśli bojler lub kocioł jest daleko od łazienki czy kuchni, po odkręceniu kranu najpierw płynie wystygła woda, która stała w rurach, a na ciepłą trzeba czekać. Pompa cyrkulacyjna utrzymuje ciepłą wodę użytkową (c.w.u.) w ciągłym obiegu między zasobnikiem a punktami poboru, dzięki czemu ciepła woda jest w kranie praktycznie natychmiast. Oszczędza to czas i wodę, która w trakcie czekania spłynęłaby do kanalizacji.

Pompa cyrkulacyjna a pompa obiegowa

Pompy obiegowe AVANSA 15/…, 25/… i 32/… tłoczą wodę grzewczą w obiegu ogrzewania (grzejniki, ogrzewanie podłogowe). Pompa cyrkulacyjna CP 15-1.5 jest przeznaczona do wody pitnej: ma korpus z mosiądzu, ceramiczny wał i wirnik z magnesami trwałymi, co umożliwia wydajną, oszczędną i bezawaryjną pracę przy poborze mocy zaledwie 25 W oraz cichą pracę.

Montaż i eksploatacja

• Pompę zwykle instaluje się na przewodzie cyrkulacyjnym przed bojlerem lub zasobnikiem ciepłej wody.
• Gwint przyłączeniowy G 1/2", długość zabudowy 85 mm, zakres temperatur 5 – 95 °C, maks. ciśnienie 10 bar.
• Pompa jest wyposażona w kabel z wtyczką – zasilanie 220 V / 50 Hz.
• Cyrkulacja zwiększa zużycie energii elektrycznej i straty ciepła w instalacji, ponieważ woda stale w niej krąży. Dlatego uzupełnij ją o programator czasowy, który włączy pompę tylko wtedy, gdy rzeczywiście jest potrzebna – na przykład rano i wieczorem.
• Podłączenie do instalacji c.w.u. i do prądu zalecamy powierzyć instalatorowi, ewentualnie elektrykowi.

Przy kotle gazowym lub elektrycznym przy zaniku prądu razem z pompą wyłącza się też źródło ciepła, więc dom tylko stopniowo się wychładza. Inaczej jest w przypadku kotłów na paliwo stałe: w palenisku nadal się pali, ale ciepło nie jest już odprowadzane do grzejników, a temperatura wody w kotle szybko rośnie. Grozi przegrzanie kotła, zagotowanie wody i uszkodzenie wymiennika.

Rozwiązanie: zasilacz awaryjny (UPS) AVANSA

Zasilacze awaryjne AVANSA to profesjonalne automatyczne UPS-y zaprojektowane do nieprzerwanego zasilania kotłów na paliwo stałe. Przy zaniku sieci w ciągu 4 ms przełączają się na akumulator, utrzymują pracę pomp obiegowych i bezpiecznie schładzają kocioł. Napięcie wyjściowe ma przebieg czystej sinusoidy – taki sam jak w sieci elektrycznej Twojego domu. Gdy sieć powróci, zasilacz sam doładuje akumulator i utrzymuje go w gotowości.

Jak dobrać zasilacz do pompy AVANSA

• Moc: pompa to obciążenie indukcyjne, które przy starcie może potrzebować nawet dwukrotnej mocy. Przy takich odbiornikach zaleca się więc wykorzystywać najwyżej 50 % mocy znamionowej UPS. Pompę 25/6 o poborze mocy maks. 93 W obsłuży więc nawet model 300 W; przy dwóch pompach lub przy modelu 32/8/180 (do 270 W na 3. biegu) sięgnij po mocniejszy zasilacz. Jeśli zasilana jest też elektronika kotła, doliczaj jej pobór mocy.
• Akumulator: pojedyncze zasilacze dostarczane są bez akumulatora. Stosuje się akumulator kwasowo-ołowiowy 12 V (model 1050 W potrzebuje 24 V – dwóch akumulatorów 12 V połączonych szeregowo), akumulatory żelowe nie są zalecane. Dla optymalnego ładowania akumulator powinien mieć pojemność co najmniej 50 Ah; maksymalna obsługiwana pojemność zależy od modelu (np. 300 W do 90 Ah, 700 W do 150 Ah). Dostępne są też zestawy zasilacza z akumulatorem.
• Czas podtrzymania zależy od pojemności akumulatora i poboru mocy. Według danych producenta przy poborze 100 W zasilacz z akumulatorem 65 Ah wytrzyma ok. 3,5 godziny, ze 120 Ah 6,5 godziny, a ze 150 Ah 8 godzin. Przy poborze 200 W to ok. 2, 3 i 4 godziny.
• Umiejscowienie: suche i dobrze wentylowane miejsce bez kurzu (także węglowego), z dala od wody i paliwa – w kotłowni na paliwo stałe trzeba o tym pamiętać.

Modele 300 W, 500 W, 700 W i 1050 W oraz zestawy z akumulatorem znajdziesz na stronie Zasilacze awaryjne AVANSA. Zasilacze i akumulatory kupisz w sklepie AVIEN.PL.